Жоба туралы
Ерте жастан әлемдік олимпиадаларға жол ашамыз
Біз — дәл ғылымдарға берілген төрт адамнан құралған командамыз: Амина Бейганова, Батырхан Бейганов, Тимур Килыбаев және Айлин Килыбаева. Жобамыз бір үлкен идеядан туды: Қазақстандағы олимпиада қозғалысын бастауыш және орта буын оқушылары үшін жаппай, қолжетімді әрі қызықты ету.
Бұл неге маңызды?
Елімізде беделді халықаралық олимпиадалардың көпшілігі оқушыларға тек 9-сыныптан бастап ашылады. Біз мұны жіберіп алған уақыт деп санаймыз. Үлкен ғылымға жол бастау, стандартты емес ойлауды және жарысу рухын дамыту әлдеқайда ерте — 13 жасқа дейін басталуы керек. Дәл осы жас болашақ жеңістердің басты іргетасы. Мұндай жарыстардың мәртебесіне айқын мысал: 2019 жылы АҚШ-та IMSO олимпиадасына іріктеу тікелей Гарвард университетінің қатысуымен өткізілді.
Біз не жасадық?
2024 жылдың 8 тамызында (символдық «үш сегіздік» күні — 08.08.2024) біз «International Mathematics and Science Olympiad: Жетістікке апарар жол» кітап-жинағын шығардық. Бұл — жай ғана күрделі есептер жиынтығы емес, халықаралық, республикалық, облыстық және аудандық жарыстарға дайындалуға арналған бірегей оқу тренажёры.
Бір жылдан астам уақыт бойы біз доктор Сунның олимпиадалық мұрасының орасан зор массивін өңдедік. Кітап дамуға нақты серпін беруі үшін материалды ұсыну тәсілін толықтай өзгерттік:
- Тақырыптық құрылым. Ең күрделі есептерді нақты блоктарға бөлдік — сұрыптау әдістерінен, сандық ребустар мен бөлінгіштік белгілерінен бастап іргелі геометрияға (үшбұрыштардың ұқсастығы, Пифагор теоремасы) және комбинаторикаға дейін.
- Қарапайымнан күрделіге. Әр бөлім түсінікті теориямен және көрнекі мысалдармен қамтамасыз етілген.
- Практикалық құндылық. Кітапқа ең күрделі олимпиадалық «Зерттеу есептері», сондай-ақ өзін-өзі тексеруге арналған толық авторлық талдаулар мен шешімдер енгізілген. Жинақ дайындық орталықтары мен математиканы тереңдетіп оқытатын мектептерге де, өз бетінше оқуға да тамаша келеді.
Біздің миссиямыз
Кітап — жетістікке апарар ортақ жолымыздағы алғашқы қадам ғана. Біз күшті интеллектуалдық қауымдастық құруға және қазақстандық оқушыларға Қытай, АҚШ, Сингапур және басқа да алдыңғы қатарлы елдердегі құрдастарымен тең бастау мүмкіндіктерін беруге ұмтыламыз. Олимпиадалар балаларға терең білім, бірегей тәжірибе және халықаралық перспектива ғана бермейді. Олар ең бастысын сыйлайды — мазмұнды, сапалы қарым-қатынас ортасы мен өмір бойы сақталатын шынайы достар.
Олимпиада қозғалысына қосылыңыз, бізбен бірге дамыңыз және жаңалықтарымызды қадағалаңыз! Бірге жаңа көкжиектер ашамыз!
Әлемдік аренадағы жеке сынақтан бірегей есептер жинағына дейін
Жобамыздың тарихы негізінде кітап авторларының IMSO (International Mathematics and Science Olympiad) халықаралық олимпиадасында бетпе-бет кездескен жеңістері, қатаң шектеулері мен қиындықтарды жеңу тәжірибесі жатыр.
IMSO-ға жыл сайын әлемнің 19 елінен 250-ден астам мықты оқушы қатысады. Күрделі интеллектуалдық турлардан бөлек, олимпиада мәдени құрамдас бөлікті қамтиды: әр құрама өз елінің мұрасы туралы презентация ұсынады. Бұл оны ұмытылмас әрі баға жетпес өмірлік тәжірибеге айналдырады.
Қатысу мен жеңістер шежіресі
Қазақстан IMSO-ға 2013 жылдан бері қатысады. Біздің жеке шежіреміз осы құраманың қалыптасуымен тығыз байланысты.
2019 жыл. Амина мен Батырхан Бейгановтар қатаң іріктеуден өтіп, Қазақстанның ресми құрамасына енеді. Отбасылық жағдайларға байланысты сол жолғы олимпиадаға сапар жүзеге аспайды.
2020 жыл, 17-ші IMSO, Индонезия. Олимпиада онлайн форматқа көшеді. Ұлттық командамыз ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Дарын» РҒПО жетекшілігімен және қолдауымен 5–6 сыныптарға арналған Республикалық олимпиада жеңімпаздарының қатарынан құралады. Ноутбук камералары арқылы қатаң бақылау жағдайында Батырхан мен Тимур Килыбаев серпіліс жасайды: Тимур күміс, Батырхан қола жүлде жеңіп алады.
2021 жыл, 18-ші IMSO, Богор. Бақылау күшейеді — «Дарын» ғимаратындағы бөлмені бірнеше камера әртүрлі бұрыштан бақылайды. Балалар нәтижесін жақсартады: Тимур қайтадан күміс алса, Батырхан елге ең жоғары марапатты — алтын медальді сыйлайды!
Кездескен сынағымыз
Орта сынып оқушылары бола тұра, біз IMSO атмосферасына бөлендік. Турлар тұжырымдамасы бізге қатты ұнады: бірінші раундтағы қауырт спринттен (небәрі 60 минутта қысқа жауапты 25 есеп) финалдық турдағы терең логикалық марафондар мен күтпеген зерттеу есептеріне (Exploration) дейін.
Бірақ дайындық кезеңінде біз еңсерілмес кедергіге тап болдық: өткен жылдардағы материалдар мен есептердің орыс тілінде мүлдем болмауы. Азия елдерінде дайындық оқу құралдары мол мамандандырылған курстарда жүргізілсе, бізге интернеттегі кездейсоқ ағылшын тіліндегі тапсырмалар бойынша өз бетімізше айналысуға тура келді.
Кітап қалай дүниеге келді
Осы тапшылықты түсінген соң, біз мыңдаған қазақстандық оқушыға табысты қатысу үшін тең мүмкіндік беруді мақсат еттік. Бізді IMSO дамуына елеулі үлес қосқан доктор Сун (Тайвань) жеке қолдады: ол кітап жасау идеясын мақұлдап, өткен кезеңдердегі (2012–2019 жж.) олимпиада материалдарына ресми қолжетімділік берді.
Кітап үстіндегі жұмыс бір жылдан астам уақытқа созылды. Біз жүздеген бірегей авторлық есепті аудардық, ең үздіктерін іріктедік, барлық тақырыпқа теориялық блоктар енгіздік және қадамдық шешімдерді толық жаздық. Жинақтың жеке тарауында Қазақстан құрамасы мүшелерінің пікірлері мен жеке әңгімелерін жинадық — олардың көпшілігі кейін IMO (International Mathematical Olympiad) ірі олимпиадасының жеңімпазы атанды.
Жоба бүгін
«Жетістікке апарар жол» жинағының 2024 жылғы 8 тамызда жарық көруі біздің жеке олимпиадалық тәжірибемізді болашақ чемпиондарға арналған дайын нұсқаулыққа айналдырды. Біз нақты білеміз: олимпиадаларда кездесетін кез келген математика жүйелі еңбек арқылы бағындырылады. Бүгін сіздермен жеңістеріміздің басты құпиясын бөлісеміз: турлар алдында міндетті түрде жақсы ұйықтаңыз, толқуды серпіп тастаңыз және әдемі есептерді шығарудан шынайы ләззат алыңыз. Ортақ табыс тарихымыз енді ғана басталып келеді!
Команда
Жобаның табысы — әрқайсымыз кітап жасауға, сайт әзірлеуге және өз олимпиадамызды ұйымдастыруға бірегей тәжірибемізді, білімімізді және талантымызды қосқан үйлесімді командалық жұмыстың нәтижесі.
Амина Бейганова
Жинақтың бас әдіскері және редакторы, сайт әзірлеушісі
- Кітапқа қосқан үлесі
- Жинақтың бас әдіскері әрі редакторы болды. Олимпиадалық есептердің бүкіл массивін жинақтап, тұтас құрылымдау бойынша орасан жұмыс атқарды. Әр тақырыптық бөлімге теориялық блоктар мен әдістемелік түсініктемелерді өзі жазды.
- Олимпиадаға қосқан үлесі
- Ұйымдастыру мәселелерін үйлестірді және жас таланттарды тарту үшін мектептермен белсенді байланыс жүргізді.
- Сайтқа қосқан үлесі
- Жобаның ресми сайтын нөлден бастап толықтай әзірледі және жазды.
2019 — IMSO-ға Қазақстанның ресми құрамасына іріктелді
Тимур Килыбаев
Материалдарды аудармашы, шешімдер авторы, олимпиада есептерін құрастырушы
- Кітапқа қосқан үлесі
- Түпнұсқа олимпиадалық материалдарды аудару бойынша үлкен талдау жұмысын жүргізді және өткен жылдардағы есептерге оқушыларға түсінікті нақты шешімдер құрастырды.
- Олимпиадаға қосқан үлесі
- Батырханмен бірлесіп «Жетістікке апарар жол» олимпиадасының конкурстық есептерінің басты сәулетшісі әрі құрастырушысы болды, оларға терең олимпиадалық логика мен жарысу қызығын сіңірді.
IMSO 2020 (Индонезия, онлайн) — күміс медаль; IMSO 2021 (Богор) — күміс медаль
Батырхан Бейганов
Мазмұн бойынша негізгі сарапшы, талдаулар мен бейнеталдаулар авторы
- Кітапқа қосқан үлесі
- Мазмұн бойынша негізгі сарапшы болды. Ағылшын тіліндегі ең күрделі есептердің массивін аударып, оларға толық авторлық қадамдық шешімдер мен талдаулар дайындады.
- Олимпиадаға қосқан үлесі
- «Жетістікке апарар жол» конкурсы үшін бірегей олимпиадалық тапсырмалар пакетін әзірледі. Қатысушыларға жарыс аяқталған соң шешім логикасын егжей-тегжейлі талдауға көмектесетін бейнеталдаулар сериясын жазды.
2019 — Қазақстанның ресми құрамасына іріктелді; IMSO 2020 (Индонезия, онлайн) — қола медаль; IMSO 2021 (Богор) — алтын медаль
Айлин Килыбаева
Лингвистикалық бейімдеу, марапаттау материалдарының дизайны
- Кітапқа қосқан үлесі
- Есептердің мәтіндік шарттарын лингвистикалық бейімдеу мен аударуға жауапты болды, оларды бастауыш және орта буын оқушыларының қабылдауына бейімдеді.
- Олимпиадаға қосқан үлесі
- «Жетістікке апарар жол» олимпиадасына қатысушыларға арналған марапаттау грамоталары мен дипломдарының фирмалық стилі мен эксклюзивті дизайнын әзірледі. Оқу орындарын жобаға тартып, ақпараттық науқанды үйлестірді.